Rác thải và môi trường: Mối nguy của rác thải

Rác thải và những con số đáng lo ngại, sự thách thức lớn đe dọa đến cuộc sống của cư dân toàn cầu.

Việt Nam

Sự phát triển kinh thế đi kèm với việc gia tăng dân số đang khiến rác thải sinh hoạt và rác thải y tế tại những thành phố lớn ở Việt Nam tăng nhanh hơn cả các nước khác trên thế giới.

Hiện tại, mỗi ngày, Việt Nam phát sinh thêm 12 triệu tấn rác từ các hoạt động y tế, sinh hoạt. Dự kiến đến năm 2020 Lượng thải thải sẽ tăng lên 20 triệu tấn/ngày. Đa phần lượng rác phát sinh tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng… Việc quản lý và xử lý ở nước ta còn rất lỏng lẻo chủ yếu là chôn lấp.

Hà nội đang có lượng rác trung bình tăng 15% một năm, khối lượng rác thải ra môi trường lên tới 5000 tấn/ngày. TP.HCM có trên 7000 tấn mỗi ngày, ngân sách tiêu hủy rác mỗi năm lên đến 235 tỷ đồng.

Về rác thải y tế, khoảng 50% số bệnh viện tại Việt Nam vẫn chưa thể đem quy trình xử lý rác đạt chuẩn vào áp dụng. Hàng ngày, ngành y tế thải độc hại.

Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình xử lý chất thải rắn từ nay đến năm 2020 được Bộ Tài nguyên và Môi trường đệ trình. Theo đó phải đảm bảo 70% số rác thải nông thôn, 80% rác sinh hoạt, 90% rác thải từ các hoạt động công nghiệp không nguy hại và phải toàn bộ số rác thải nguy hại phải được thu gom, xử lý đạt tiêu chuẩn.

Việt Nam đứng top 79/132 nước được đsnh giá tổng thể môi trường

Thế Giới
Với khối lượng rác thu gom được trên toàn thế giới từ 2,5 đến 4 tỷ tấn 1 năm, thế giới có lượng rác ngang bằng sản lượng ngũ cốc( khoảng 2 tỷ tấn) và sắt thép( 1 tỉ tấn), đó là kết luận từ các chuyên viên của Viện nguyên vật liệu Cyclope

Theo các chuyên viên nghiên cứu từ Viện nguyên vật liệu Cyclope và Veolia Propreté, công ty đứng thứ 2 thế giới về quản lý rác thải.

Theo dữ liệu thống kê từ 30 nước, có 1,2 tỉ tấn rác tập trung từ các vùng đô thị, từ 1,1-1,8 tỉ tấn công nghiệp không nguy hiểm và 150 triệu tấn rác nguy hiểm .

Mỹ và châu Âu là nơi có lượng rác đô thị xả ra nhiều nhất với hơn 200 triệu tấn rác cho mỗi khu vực, kế đó là Trung Quốc với hơn 170 triệu tấn. Ước tính tỉ lệ rác đô thị ở Mỹ thì trung bình, mỗi người dân mỹ thải ra 700kg/người/năm. Tỷ lệ này ở Hàn Quốc đạt 2000kg/người/năm và 20kg với Brazil.Rác công nghiệp ở Mỹ chiếm khoảng 275 triệu tấn.

Trung Quốc đang đứng đầu về xả thải ô nhiễm môi trường

Rác thải và môi trường - một thách thức lớn không thua kém tình trạng biến đổi khí hậu.

Ngày 6/6/2012, đã có lời cảnh báo về khủng hoảng rác thải đang càng lúc càng nghiêm trọng và tạo gánh nặng về tài chính và môi trường rất lớn cho chính phủ các nước.

Trong bản báo cáo “Đánh giá toàn cầu về quản lý rác thải rắn” Ngân hàng thế giới(WB) đã nhận định, khối lượng rác ngày càng lớn của cư dân đô thị đã và đang là thách thức lớn không kém gì tình trạng biến đổi khí hậu, và kinh phí xử lý rác thải sẽ là gánh nặng với các quốc gia nghèo khó, đặc biệt là các quốc gia ở châu Phi.

Ở nước ta hiện nay, tốc độ phát sinh rác thải đang dao động từ 0,35-0,8kg/người/ngày. Rác thải là sản phẩm tất yếu của cuộc sống được thải ra từ các hoạt động sản xuất, sinh hoạt hàng ngày của con người. Cùng với mức sống của con người hiện đại và công cuộc công nghiệp hóa ngày càng phát triển mạnh lượng rác thải ra môi trường ngày càng nhiều với các thành phần phức tạp và đa dạng, Xử lý rác đã là một vấn đề nóng bỏng ở các quốc gia trên thế giới,trong đó có Việt Nam.

Khủng hoàng rác thải

Thực tế việc xử lý và quản lý rác thải mặc dù đã có nhiều tiến bộ nhưng chưa thể ngang tầm với nhu cầu đòi hỏi. Hiện nay, lượng rác ở các khu đô thị được đưa đến bãi chôn lấp tập trung chỉ đạt khoảng 60-65%, lượng rác còn lại bị ném xuống ao hồ, sông ngòi, ném bên vệ đường. Còn ở khu vực nông thôn, rác thải hầu như không được thu gom và có thể bắt gặp ở bất cứ đâu.Ở khu vực khám chữa cho người bệnh, dù rất nhiều bệnh việc đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc cải thiện điều kiện môi trường theo hướng xanh, sạch, đẹp nhưng vẫn còn những bất cập trong việc thu gom và tiêu hủy rác thải y tế, nhất là những loại chất thải có các thành phần nguy hại, Đây cũng chính là nguy cơ tiềm ẩn đối với môi trường và con người.

Rác thải chỉ thực sự đem lại nguy cơ khi con người không quan tâm đến công tác quản lý, thu gom và xử lý. Nếu nhà nước tạo điều kiện giúp đỡ và nâng cao nhận thức cho cộng đồng, và giúp họ làm quen với công nghệ xử lý rác một cách thân thiện thì ngược lại, rác thải sẽ là nguồn tài nguyên quý giá để tái sử dụng phục vụ con người.Ở các nước phát triển, việc thu gom và phân loại rác để tái sử dụng đã trở thành một việc làm bình thường, những túi đựng rác đều do các gia đình bỏ tiền mua ở cửa hàng. Tại đây người dân coi rác thải không phải đồ bỏ đi mà cố gặng tận dụng những thứ còn có ích nhằm đem lại lợi ích và làm trong sạch môi trường sống của họ.

Trung bình mỗi người Viêt Nam xả ra 200kg rác mỗi năm

Tỷ lệ thu gom rác thải ở Việt Nam đang đạt khoảng 31%. Tình trạng xử lý, quản lý rác kém hiệu quả đã và đang tạo nên một làn sóng dư luận trong cộng đồng, đặt ra thách thức lớn đối với nhiều cấp, ngành, đặc biệt là ngành môi trường. Tuy nhiên vấn đề này không thể giải quyết một sớm một chiều vì chúng ta phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, bất cập nhất là việc thiếu giải pháp đồng bộ.

Một vài vấn đề khó khăn chủ yếu về quản lý và xử lý rác:

-Nguồn kinh phí đầu tư cho việc xử lý rác thải độc hại rất lớn, Vốn đầu tư lại cần được huy động từ ngân sách nhà nước, hỗ trở của các tổ chức Quốc tế và cách tổ chức phi chính phủ. Nhiều địa phương trên cả nước đã có quy hoạch bãi chôn lấp rác nhưng lại thiếu kinh phí xây dựng nơi chôn lấp theo yêu cầu bảo vệ môi trường nên chưa thực hiện được

- Nhân thức về việc thu gom xử lý rác với các cá nhân chưa được tốt, vô hình chung đã gây sức ép không đáng có cho các cơ quan chuyên ngành

- Sự phối hợp chuyên ngành còn kém hiệu quả trong mọi công đoạn. Hoạt động giám sát của các cơ quan trong lĩnh vực bảo vệ môi trường còn lỏng lẻo thiếu các biện pháp nâng cao nhận thức.

- Năng lực đáp ứng nhu cầu quản lý rác thải và trên hết là rác thải độc hại ở các địa phương còn yếu kém.